Pozostaje tylko gra, czyli jak przygotować turniej szachowy

Panel administratora powinien być przygotowany tak, by każdy mógł przeprowadzić rozgrywki szachowe zgodnie z przepisami. Można zorganizować turniej szachowy bez długiego przygotowania, jednak przed startem należy przemyśleć jego formułę. Opracowanie komunikatu organizacyjnego jest zawsze dobrym pomysłem!

ChessManager

Komunikat organizacyjny

1. Termin i miejsce gry

W tym punkcie powinniśmy określić miejsce rozgrywek oraz poinformować zainteresowanych przede wszystkim o przewidywanym terminie startu turnieju. Przewidywana godzina zakończenia jest z pewnością mile widziana.

2. System rozgrywek i tempo gry

W zależności od przewidywanej ilości zawodników i dostępnego na rozgrywki czasu, powinniśmy zaproponować konkretną formułę zawodów. Gdy mamy co najmniej kilka dni na rozegranie turnieju, warto wybrać tempo standardowe (czas dla jednego zawodnika na rozegranie każdej z rund to co najmniej 60 minut). Najczęściej jednak organizowane są turnieje jednodniowe, zatem mamy wybór między szachami błyskawicznymi (10 minut lub mniej na partię dla każdego zawodnika) a najpopularniejszym - szybkim tempem, gdzie na gracza przypada więcej niż 10 i mniej niż 60 minut na rozegranie jednej rundy. Elektroniczne zegary szachowe pozwalają na ustawienie dodatku sekundowego, co zdecydowanie polecam. Wtedy unikamy problematycznych końcówek, gdzie wygrywająca strona nie zdąży zakończyć partii z uwagi na upływający czas. Aby oszacować czas trwania jednej rundy z dodatkiem sekundowym należy przyjąć, że jedna partia trwa około 60 ruchów, więc np. runda grana tempem 10 min na partię dla zawodnika, z dod. 4 sekund na każde posunięcie będzie trwała 2 x (10min. + 4min x 60) = 28 minut. Czas potrzebny na wpisanie rezultatów, opublikowanie nowych kojarzeń i zajęcie miejsc przez zawodników to ok. 5 minut, zatem jedna runda ww. tempem trwa ok. 33 minuty. Zakładając, że na rozegranie turnieju, wraz z czynnościami organizacyjnymi jak np. przeprowadzenie zakończenia, mamy maksymalnie 4 godziny oraz że w naszym turnieju bierze udział co najmniej kilkanaście osób, polecam system szwajcarski na dystansie 6 (lub 7) rund. Gdy zawodników jest mniej, warto rozegrać system kołowy, zwany również każdy z każdym.

3. Uczestnictwo i zgłoszenia

Gdy publikujemy komunikat organizacyjny, powinniśmy określić grupę odbiorców oraz warunki uczestnictwa jak np. pobieranie wpisowego oraz dokładny sposób i termin rejestracji zgłoszeń. Darmowa wersja ChessManagera pozwala na przyjmowanie zgłoszeń przez formularz elektroniczny a funkcjonalność PREMIUM oferuje również pobieranie wpisowego.

4. Przepisy gry, ocena wyników i informacje dodatkowe

Aby uniknąć regulaminowych sporów, warto zamieścić informacje o tym, że w turnieju obowiązują Obowiązują aktualne przepisy FIDE i Kodeks Szachowy PZSzach. Można również zamieścić informacje o sposobie wyłaniania zwycięzców, np. domyślny system obowiązujący w aplikacji ChessManager, wzorując się na rekomendacjach FIDE polega na tym, że za zwycięstwo w partii zawodnik otrzymuje 1 pkt., za remis 0,5 pkt., za przegraną 0 pkt. W przypadku gdy dwóch lub więcej zawodników zdobędzie tyle samo punktów, o kolejności miejsc decydować będą kolejno:

Buchholz zredukowany 1 (suma punktów przeciwników z wyłączeniem najniższego wyniku)
Buchholz (suma punktów przeciwników)
Sonneborn-Berger (suma wszystkich punktów pokonanych przeciwników i połowy punktów przeciwników, z którymi dany zawodnik zremisował)
Progres (suma punktów zawodnika po każdej rundzie)
Bezpośredni pojedynek (obowiązuje, gdy wszyscy zawodnicy z danej grupy punktowej grali ze sobą)
Liczba zwycięstw
Liczba zwycięstw czarnymi

W komunikacie organizacyjnym mogą znajdować się również inne informacje, jak np. organizator i osoby kontaktowe, nagrody, informacje dot. RODO i innych przepisów prawnych (m.in.. kwestia opieki, ubezpieczenia czy też wykorzystywania materiałów audiowizualnych).

ChessManager - tworzenie nowego turnieju

Jeśli mamy już wstępnie opracowaną formułę zawodów, możemy przystąpić do stworzenia serwisu turniejowego. Po zalogowaniu się na stronie admin.chessmanager.com można rozpocząć zarządzanie nowym turniejem. Przed samymi rozgrywkami potrzebujemy jedynie wiedzy, którą posiadamy dzięki zastanawianiu się przy tworzeniu komunikatu organizacyjnego. Aby utworzyć nowy turniej, należy podać podstawowe dane takie jak data, system rozgrywek i tempo gry.

Warto zwrócić uwagę na domyślnie włączoną opcję “Włącz formularz rejestracyjny” - wtedy każda osoba, która przed rozgrywkami odwiedzi stronę zawodów, będzie mogła zgłosić chęć swojego udziału. Po wypełnieniu odpowiednich pól przez potencjalnego zawodnika, administrator turnieju może przyjąć, edytować lub usunąć to zgłoszenie. Sędzia/organizator może dodawać graczy również w zakładce “zawodnicy”, przy czym powinien zawsze sprawdzić, czy dany gracz jest widoczny w bazie danych - po wpisaniu imienia i nazwiska powinna pojawić się lista osób, które mogą być dokładnie tym zawodnikiem, którego chcemy przyjąć do turnieju. Gdy kogoś nie ma w tej bazie, należy wypełnić pola ręcznie. Wszystkie rubryki oprócz “Nazwisko, Imię” są opcjonalne.

Lista startowa sortuje się automatycznie wg następujących kryteriów (zalecanych przez FIDE):

Ranking FIDE (w zależności od wybranego tempa gry: standardowy/szybki/błyskawiczny)
Tytuł FIDE
Ranking lokalny
Kategoria lokalna
Alfabet

Po skompletowaniu listy zawodników można przejść do kolejnej zakładki tj. Rundy. Tam, przyciskając guzik “kojarz” możemy stworzyć listę par pierwszej rundy. Warto wiedzieć, że przy wpisywaniu wyników działają skróty klawiaturowe:

1 lub z: wygrana białych,
2 lub x: remis,
3 lub c: wygrana czarnych,
+: walkower oddany przez czarne,
-: walkower oddany przez białe,
0: wynik 0:0,
tab: pominięcie wyniku.

Aby wydrukować dowolną stronę, należy przycisnąć ctrl + P lub kliknąć prawym przyciskiem myszy, następnie “drukuj”. Specjalnie przygotowane wersje stron do druku z pewnością pomogą przy organizacji turnieju.

Interactive Instructions

Więcej funkcjonalności aplikacji ChessManager wraz z interaktywną instrukcją możecie zobaczyć tutaj: chessmanager.com/kurs/online

Podstawowe przepisy gry, a także zachowania sędziego przy najpopularniejszych przewinieniach zawodników zaprezentuję w kolejnym wpisie.

Serdecznie zachęcam do wyrażenia Waszej opinii na temat funkcjonalności i przejrzystości ChessManagera!

Maciej Cybulski
sędzia międzynarodowy
wiceprezes Polskiego Związku Szachowego
przewodniczący Komisji Systemów Kojarzeń i Programów Międzynarodowej Federacji Szachowej (FIDE)

chess:manager